طراحي پوستر سينماي ايران در انحصار عده معدودي است
خبرگزاري فارس: «حيدر رضايي» برگزيده بخش پوستر بيست و نهمين جشنواره فيلم فجر معتقد است كه طراحي پوستر سينماي ايران در انحصار عده معدودي است و اين مسئله منجر به عدم رقابت در اين زمينه و توليد آثار نازل شده است.
«حيدر رضايي» برگزيده بخش پوستر بيست و نهمين جشنواره فيلم فجر در گفتوگو با خبرنگار هنرهاي تجسمي فارس درباره داوري آثار مواد تبليغي جشنواره فيلم فجر و مسائل و مشكلات طراحي پوسترهاي سينماي ايران سخن گفت.
***پخشكنندگان فيلمها مانع انتشار پوسترهاي طراحان گرافيك هستند
رضايي در ابتدا از دو گروه طراحان پوسترهاي سينمايي ياد كرد و گفت: من فارغالتحصيل هنرستان هنرهاي تجسمي هستم كه از سال 1372 وارد دنياي تبليغات سينمايي شدم و علاقهمند بودم كه در زمينه طراحي پوستر سينما فعاليت كنم، آن زمان با دو گروه از طراحان پوسترهاي سينمايي مواجه شدم يك عده براي سينماي تجاري و گيشه كار ميكردند و تمايل داشتند كه كارشان به صورت نقاشيهاي سر در سينماها باشد كه اين كار عمدتاً از طريق دو نفر انجام ميشد، گروه دوم كساني بودند كه طراحان گرافيك و استادان اين حرفه بودند و بيشتر كارهايشان از طريق سفارش تهيهكنندگان و كارگردانان كه آثار فاخر توليد ميكردند انجام ميشد، مشكل گروه اول اين بود كه جذابترين صحنههاي فيلم را كنار هم نقاشي ميكردند و تعصب خاصي بر نقاشي كردن داشتند و مشكل گروه دوم طراحان نيز عدم تداوم در كارشان بود چرا كه اغلب سفارشهايي كه از سوي تهيه كننده و يا كارگردانها دريافت ميكردند از سوي پخش كننده فيلمها رد ميشد و پخش كننده پوسترهايي را كه خودشان ترجيح ميدادند استفاده ميكردند.
وي درباره كيفيت كار طراحان گرافيك مورد اشاره خود توضيح داد: اين طراحان و استادان گرافيك براي آن كه كارشان مورد نقد قرار نگيرد، سعي ميكردند كه وجه گرافيك را در آثارشان لحاظ كنند كه البته به نظر من گرافيك بايد به عنوان يك ابزار در خدمت فيلم باشد نه كار گرافيكي محض. اما با اين وجود كار آنها از سوي پخشكنندهها با استقبال مواجه نميشد، چون خواستهها و دغدغههاي پخش كنندههاي فيلم از طرف استادان گرافيك مورد توجه قرار نميگرفت.
***نرمافزارهاي كامپيوتري بسياري را به اين اشتباه انداخت كه ميتوانند طراح باشند
رضايي با اشاره به استفاده طراحان گرافيك از كامپيوتر براي طراحي پوستر گفت: من جزء اولين كساني بودم كه از نرمافزارهاي كامپيوتري براي طراحي پوستر سينما استفاده كردم و اين در حالي بود كه آن زمان استادان گرافيك هنوز نگاه متعصبانهاي نسبت به طراحي گرافيك به صورت دستي داشتند و تصور ميكردند نزديك شدن به اين ابزارهاي كامپيوتري باعث ميشود ارزش كار گرافيكي كم شود در حالي كه به نظر من نرمافزارها نيز يك نوع ابزار براي طراحي گرافيك هستند.
رضايي درباره نحوه كارش در طراحي پوستر سينما توضيح داد: در طول اين سالها سعي كردم از يك سو شاخصههاي گرافيكي را در آثارم داشته باشم و از سوي ديگر خواستههاي سفارش دهنده و پخشكننده را در كارم رعايت كنم و در عين حال گرافيك كار در نهايت به ارتقاء درك تصوير مردم نيز كمك كند.
وي در بخش ديگري از سخنانش تصريح كرد: خدمات كامپيوتري و دوربينهاي ديجيتالي خيليها را به اين اشتباه انداخته است كه ميتوانند پوستر طراحي كنند و عكاسي كنند و بسياري تصور كردند كه با استفاده از اين ابزارها ميتوانند گروهي از طراحان را در اين ميانه حذف كنند و خودشان وارد ميدان شوند.
***طراحي پوستر فيلمها در انحصار عده معدودي است
اين طراح گرافيك درباره وضعيت طراحي پوستر سينما و نظر داوران اين بخش در جشنوارههاي فيلم فجر گفت: هر سال هيئت داوران بخش مواد تبليغاتي جشنواره فيلم فجر بيانيه ميدهد كه آثار ضعيف است و بايد در زمينه آموزش داده شود در حالي كه به نظر من اگر چه نفس برگزاري جشنواره فيلم فجر و داوري پوسترهاي سينمايي خوب است اما نبايد تنها به اهداي جايزه اكتفا شود بلكه بهتر است در طول سال نگاه حمايتي و هدايتي به اين بخش شود تا سطح كيفي آثار ارتقاء پيدا كند.
رضايي از انحصار طراحي پوسترهاي سينمايي در اختيار چند نفر گفت: نود درصد پوسترهاي فيلم در سال از طريق دو نفر يا سه نفر كار ميشود و اين ارتباطات كار طراحي پوستر سينماها را در انحصار دو يا سه نفر درآورده است و اين مسئله باعث ميشود كه حس رقابت در اين زمينه وجود نداشته باشد و به لحاظ تعداد زياد آثار سطح كيفي آنها نيز بسيار نازل باشد.
وي از كساني كه معتقدند طراحان كارآمد در اين زمينه نداريم انتقاد كرد و گفت: مهمترين كار جشنوارهها با اعلام برگزيدگان و اهداي جوايز، بسترسازي براي جوانان است كه بتوانند در اين عرصه كار كنند. ما جوانان و طراحان بسياري داريم كه فرصت بروز خلاقيت و استعداد آنها فراهم نميشود و اگر مسئولين سينمايي كشور بستري را فراهم كنند كه اين هنرمندان جوان نيز وارد گود شوند، قطعاً آثار بسيار خوبي در اين زمينه توليد خواهد شد.
رضايي تصريح كرد: البته آثار خوبي هم به سفارش كارگردانان و تهيهكنندگان سينما توليد شده است اما از سوي پخش كننده فيلم كنار گذاشته شده است چرا كه اعتقاد دارند اين پوسترها باعث فروش فيلم نميشود.
وي افزود: پخش كنندههاي فيلم، افراد بسيار قديمي در اين حرفه هستند كه به لحاظ ايدههاي بصري و گرافيكي بسيار فقيرند و اگر پوستر فيلم انتظارات مالي پخش كننده را برآورده نكند كنار گذاشته ميشود.
*** «مديريت هنري» ميان طراحان پوستر و پخش كنندگان فيلم واسطه باشند
وي تنها راه برون رفت از مشكلات طراحي پوسترهاي سينما را مديريت هنري به عنوان حلقه واسط ميان هنرمندان طراح و پخش كنندهها دانست و گفت: اگر سفارشدهندگان كار و پخشكنندگان فيلم بتوانند خواستههاي خود را به اين مديريت هنري منتقل كنند و آنها نيز بتوانند با طراحان وارد گفت وگو شوند شايد بتوان از اين مسائل و مشكلات خارج شد و هم طراحان بتوانند كارشان را به صورت تخصصي انجام دهند و هم خواستههاي سفارشدهنده رعايت شود.
وي افزود: در حال حاضر شرايط بسيار بد است و هر روز بدتر هم ميشود، پوسترهاي سينمايي تبديل به چند چهره بيربط فيلم و برخي اتفاقات صحنههاي فيلم در كنار هم شده است كه بدون هيچ فكر و انديشهاي در پوستر ديده ميشود كه مسئولان فرهنگي و سينمايي كشور بايد در اين زمينه گامي بردارند.
رضايي همچنين تأكيد كرد: ميان فيلم ضعيف، عكسهاي آن و طراحي پوستر آن ارتباط مستقيمي وجود دارد، نميتوان يك پوستر خيلي خوب براي يك فيلم خيلي ضعيف طراحي كرد كه عكسهاي خوبي هم از اين فيلم نداشته باشيم.
اين طراح گرافيك كه برگزيده بخش پوستر بيست و نهمين جشنواره فيلم فجر براي طراحي پوستر فيلم «بيداري رؤياها» شده است در ادامه گفت: من دو اثر بسيار قوي ديگر هم داشتم كه نميدانم چرا انتخاب نشده است.
وي افزود: به نظر خودم پوستر فيلم «عصر جمعه» و «كبودي ياس» خيلي بهتر از پوستر بيداري رؤياها بود اما اصلاً پخش نشد و داوران نيز اين آثار را اصلاً نديده بودند و هيئت انتخاب اين دو را كنار گذاشته بودند در حالي كه براي طراحي پوسترها زحمت زيادي ميكشم، فيلمنامه را ميخوانم، با كارگردان مشورت ميكنم و خودم سر صحنه عكاسي ميكنم تا اثر نهايي دور از فضاي فيلم نباشد و بتواند تأثيرگذار باشد اما با اين حال اين دو اثر شاخص من از داوري كنار گذاشته شد.
رضايي درباره هيئت داوران جشنواره فيلم فجر هم گفت: معمولاً هيئت داوران از استادان حوزه طراحي گرافيك هستند اما بايد در سياستهاي جشنواره تجديد نظر شود.
وي افزود: به طور مثال در دورههاي قبل پوسترهاي فاخر و فرهنگي داخلي و خارجي را با هم قضاوت ميكردند در حالي كه شرايط نابرابر است و طراحان با توجه به مخاطب ملي يا بينالمللي خود طراحي ميكنند، ضمن اين كه سفارشدهندگان كشورمان با سفارشدهندگان بينالمللي كاملاً متفاوت هستند.
***سفارش دهندگان حرفهاي در كشور نداريم
رضايي تصريح كرد: ما سفارشدهنده حرفهاي كه درك تصويري درستي داشته باشد در كشور نداريم. خيلي از فيلمها هم خوب هستند اما در طراحي پوسترهايشان از كليشههاي نخ نما شده استفاده ميشود و تبليغات و پوستر بسياري ضعيفي دارند.
رضايي كه در زمينه عكاسي نيز فعاليت دارد در ادامه گفت: من در زمينه كار تخصصي خودم كه طراحي گرافيك و پوستر است خيلي تلاش كردم اما وقتي ديدم كه هيچ نوع خلاقيتي در اين زمينه ديده نميشود، خودم را كنار كشيدم و وارد حوزه عكاسي و رسانه شدم.
اين طراح برگزيده جشنواره فيلم فجر در خاتمه تصريح كرد: بزرگترين مشكل تبليغات سينماي ما عدم استفاده از مديريت مسلط و باسواد است كه بتواند با هنرمندان ارتباط برقرار كند و بتواند در شأن فيلم تبليغات خوبي داشته باشد و در عين حال درك تصويري مردم را ارتقا دهند.
